25 sierpnia, podczas XXX sesji sejmiku, radni przyjęli uchwałę zmieniającą zasady prac nad projektem budżetu województwa. Za głosowało 29 radnych, nikt nie był przeciw ani nie wstrzymał się od głosu.

Nie chodziło jeszcze o podział pieniędzy

Uchwała nie przesądza, ile pieniędzy w przyszłym roku otrzyma konkretny szpital w regionie, droga czy przewoźnik, określa natomiast, jakie informacje powinny znaleźć się w projekcie budżetu, zanim trafi on pod obrady sejmiku.

Zgodnie z nowymi zasadami planowane wydatki mają być prezentowane nie tylko według działów i rozdziałów klasyfikacji budżetowej, lecz także według typów zadań i ich realizatorów. Wykaz wydatków majątkowych powinien zawierać nazwę zadania, wskazanie podmiotu odpowiedzialnego, a także zakres prac przewidzianych na dany rok.

Część opisowa projektu ma wyjaśniać prognozowane dochody i wydatki, źródła przychodów oraz planowane rozchody. Powinna również zawierać informację o prognozowanym zadłużeniu w roku budżetowym i kolejnych latach.

To istotna zmiana z punktu widzenia kontroli. Sama kwota zapisana przy zadaniu często niewiele mówi. Ważne jest także to, kto ją wyda, na co dokładnie i jaki efekt ma powstać w konkretnym roku.

Radny chciał danych z poprzednich lat

W dyskusji poprzedzającej głosowanie nad uchwałą radny opozycji (PiS) Piotr Adamczyk przekonywał, że projekt budżetu powinien być jeszcze bardziej szczegółowy. Chodziło przede wszystkim o pokazanie danych historycznych – planów i wykonania z poprzednich lat.

– Chodzi tutaj o większy poziom szczegółowości projektu budżetu – mówił radny.

Jego zdaniem trudno oceniać zasadność konkretnego wydatku bez wiedzy, jak wyglądało finansowanie tego samego zadania wcześniej. Adamczyk wskazywał również na potrzebę pokazania w projekcie budżetu informacji dotyczących ryzyk związanych ze szpitalami i poręczeniami.

– Warto je podnieść, dlatego żebyście państwo w ciemno nie podejmowali decyzji – argumentował.

Skarbnik województwa Michał Miazek odpowiadał, że dane historyczne są dostępne w sprawozdaniach z wykonania budżetu oraz w sprawozdaniach okresowych. Podkreślał, że projekt uchwały został przygotowany przede wszystkim po to, by dostosować lokalne przepisy do zmienionej ustawy o finansach publicznych.

– Ten projekt zakładał dokonanie jak najmniejszych zmian – mówił skarbnik.

Zwracał też uwagę na praktyczny koszt większej szczegółowości planu finansowego, konieczność dostosowania systemów informatycznych, dodatkową pracę i większą czasochłonność.

Spór nie dotyczył więc tego, czy dane historyczne istnieją. Dotyczył tego, czy radny powinien otrzymać je razem z projektem budżetu, czy też samodzielnie sięgać do kilku innych dokumentów.

Ostatecznie w przyjętej uchwale nie znalazł się obowiązek przedstawiania porównania z wykonaniem budżetu z 2025 i 2026 roku. Nie ma w niej również odrębnego wymogu prezentowania w projekcie budżetu pełnej informacji o ryzykach dotyczących szpitali czy poręczeń. Takie zestawienia mogą jednak zostać przygotowane dodatkowo.

Budżety na 2027 rok będą wyglądały inaczej

Uchwała sejmiku została podjęta w momencie, gdy samorządy rozpoczynają decydującą fazę prac nad budżetami na 2027 rok. Zgodnie z ustawą zarząd jednostki samorządu terytorialnego musi przedłożyć projekt organowi stanowiącemu oraz Regionalnej Izbie Obrachunkowej do 15 listopada roku poprzedzającego rok budżetowy.

Termin dotyczy zarówno województwa, jak i miast, powiatów oraz gmin. W przypadku województwa projekt przygotuje zarząd, a uchwala sejmik. W Skierniewicach projekt przygotuje prezydent miasta, a decyzję podejmie rada.

Budżety na 2027 rok będą konstruowane według zmienionych zasad klasyfikacji wydatków. Nowelizacja ustawy o finansach publicznych wprowadza m.in. nowe grupowanie wydatków bieżących i majątkowych. Przepisy dotyczące wydatków jednostek samorządu terytorialnego po raz pierwszy stosuje się do projektów budżetów na 2027 rok oraz wieloletnich prognoz finansowych.

Dla mieszkańców oznacza to konieczność ostrożnego porównywania budżetów z lat 2026 i 2027. Zmiana klasyfikacji może sprawić, że część wydatków zostanie pokazana w innej kategorii, choć samorząd wyda na dane zadanie tyle samo pieniędzy. Wzrost wydatków majątkowych nie zawsze będzie więc oznaczał rozpoczęcie nowych inwestycji.

Dlatego przy zapowiedziach „rekordowych inwestycji” z pewnością opozycja sięgnie po pytanie –jaka część wzrostu wynika z nowych zadań, a jaka ze zmiany sposobu księgowania.

Co uchwała oznacza dla Skierniewic?

Mieszkaniec Skierniewic nie korzysta z budżetu województwa wyłącznie wtedy, gdy otrzymuje dotację na zadanie realizowane w mieście. Województwo finansuje również usługi regionalne – ochronę zdrowia, transport kolejowy czy programy kierowane do samorządów.

W aktualnej wieloletniej prognozie finansowej województwa zapisano na 2027 rok m.in. ponad 2,1 mln zł na wykonanie instalacji sygnalizacji pożaru oraz zapewnienie odpowiednich parametrów zasilania hydrantów w Wojewódzkim Szpitalu Zespolonym w Skierniewicach. W tym samym dokumencie przewidziano 246,54 mln zł rekompensaty za kolejowe przewozy pasażerskie realizowane przez Łódzką Kolej Aglomeracyjną.

Przyjęta przez sejmik uchwała porządkuje sposób przedstawienia budżetu, ale sama nie gwarantuje jeszcze pełnej przejrzystości. Jej praktyczne znaczenie będzie można ocenić dopiero wtedy, gdy zarząd województwa przedstawi projekt budżetu na 2027 rok.